ยันต์และเครื่องหมายมงคล

ในสมัยที่ปู่ย่าตายายของเรายังเป็นเด็ก เหนือเปลของทารกน้อยหลายครอบครัว มักมีผ้าผืนเล็กเขียนอักขระลึกลับแขวนอยู่

ผ้าผืนนั้นคือ ผ้ายันต์ และหนึ่งในยันต์ที่นิยมใช้แขวนเหนือเปลเด็ก ก็คือยันต์ที่เกี่ยวข้องกับท้าวเวสสุวรรณ ด้วยความเชื่อว่าจะช่วยปกป้องทารกน้อยจากภูตผีปีศาจและวิญญาณร้ายที่อาจมารบกวน

ความเชื่อนี้สืบทอดกันมายาวนานในสังคมไทย และยังคงมีอยู่จนถึงปัจจุบัน นี่คือเรื่องราวของยันต์และเครื่องหมายมงคลที่ผูกพันกับเทพผู้พิทักษ์องค์นี้

ยันต์คืออะไร

ก่อนอื่น เรามาทำความเข้าใจกันก่อนว่ายันต์คืออะไร

ยันต์ คือแผนผังศักดิ์สิทธิ์ที่ประกอบขึ้นจากอักขระ ตัวเลข ลวดลายเรขาคณิต และรูปสัญลักษณ์ต่างๆ จัดวางอย่างมีระบบตามตำราโบราณ เชื่อกันว่าเมื่อลงอักขระและปลุกเสกอย่างถูกต้องแล้ว ยันต์จะมีอานุภาพในด้านต่างๆ ตามความมุ่งหมาย ทั้งการคุ้มครองป้องกันภัย เมตตามหานิยม หรือโชคลาภ

ยันต์เป็นมรดกทางความเชื่อที่ผสมผสานทั้งคติพราหมณ์และพุทธ และเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมเครื่องรางของขลังที่อยู่คู่สังคมไทยมาช้านาน

เหตุใดยันต์ท้าวเวสสุวรรณจึงเด่นเรื่องคุ้มครอง

เมื่อพูดถึงยันต์เพื่อการป้องกันภัยจากสิ่งเร้นลับ ท้าวเวสสุวรรณคือหนึ่งในเทพที่ผู้คนนึกถึงเป็นอันดับต้นๆ และนี่ก็มีเหตุผลที่สอดคล้องกับทุกสิ่งที่เราเล่ามาตลอดเล่ม

เพราะท่านทรงเป็นราชาแห่งยักษ์และอมนุษย์ทั้งปวง ผู้มีอำนาจเหนือภูตผีปีศาจ การอัญเชิญพระนามหรือพระบารมีของท่านผ่านยันต์ จึงเปรียบเหมือนการขอความคุ้มครองจาก "เจ้านาย" ของเหล่าอมนุษย์โดยตรง ภูตผีที่คิดร้ายย่อมไม่กล้าล่วงเกินผู้ที่อยู่ภายใต้พระบารมีของราชาแห่งยักษ์

ผ้ายันต์เหนือเปลทารก

ธรรมเนียมการแขวนผ้ายันต์เหนือเปลเด็กทารก เป็นภาพสะท้อนความเชื่อนี้ที่งดงามและกินใจ

คนโบราณเชื่อว่าทารกแรกเกิดเป็นวัยที่บอบบาง อ่อนไหวต่อสิ่งเร้นลับ จึงต้องการการปกป้องเป็นพิเศษ การแขวนยันต์รูปยักษ์หรือยันต์ท้าวเวสสุวรรณไว้เหนือเปล จึงเป็นการขอให้ราชาแห่งยักษ์ช่วยคุ้มครองดูแลลูกหลานให้ปลอดภัยจากสิ่งชั่วร้าย

เครื่องรางและการพกพาในยุคปัจจุบัน

ในปัจจุบัน ความเชื่อเรื่องการคุ้มครองของท้าวเวสสุวรรณได้แปรรูปมาสู่เครื่องรางหลากหลายแบบ ทั้งล็อกเกตห้อยคอ เหรียญ รูปหล่อองค์เล็กสำหรับพกพา ไปจนถึงสติกเกอร์ติดรถ

ผู้คนนิยมพกพารูปท่านหรือยันต์ของท่านติดตัว โดยเฉพาะเมื่อต้องเดินทางไกล ไปต่างถิ่น หรือทำงานที่ต้องเสี่ยงภัย ด้วยความเชื่อว่าจะได้รับความคุ้มครองให้แคล้วคลาดปลอดภัย

แต่ไม่ว่ารูปแบบจะเปลี่ยนไปเพียงใด แก่นของความเชื่อก็ยังคงเดิม — คือการขอพึ่งพระบารมีแห่งเทพผู้พิทักษ์ ให้คุ้มครองตนจากภยันตรายทั้งปวง

ก่อนจะไปต่อ

เราได้เห็นแล้วว่า ความเชื่อเรื่องท้าวเวสสุวรรณในฐานะผู้พิทักษ์ ได้แผ่ขยายจากรูปเคารพไปสู่ยันต์และเครื่องรางอย่างกว้างขวางในสังคมไทย

แต่ความยิ่งใหญ่ของท่านมิได้จำกัดอยู่แค่ในแผ่นดินไทยเท่านั้น หากเราเดินทางออกไปนอกประเทศ ไปยังญี่ปุ่น จีน ทิเบต และดินแดนพุทธอื่นๆ เราจะพบว่าเทพองค์เดียวกันนี้ ได้รับการเคารพบูชาในรูปลักษณ์และพระนามที่แตกต่างกันออกไปอย่างน่าทึ่ง

ในบทถัดไป เราจะออกเดินทางข้ามวัฒนธรรม ไปพบกับท้าวเวสสุวรรณในร่างของพิศมณเทนแห่งญี่ปุ่น โต้เหวินเทียนหวังแห่งจีน และไวศรวัณแห่งทิเบต