蕴护经
蕴护经（宣说向爬行众生散播慈心的护卫经）巴利念诵文，附翻译与阐释——向四龙族及一切众生散播慈心，继而赞颂三宝无量之德，以防护蛇类与毒虫。
蕴护经是佛陀于一位比丘被蛇咬身亡后所宣说的一部经——佛陀开示道：那位比丘若曾向四大龙族散播慈心，蛇便不会加害于他。因此佛陀将此经赐予众比丘，作为防护毒虫之用。
在泰国的传统中，此经常与洒净水一同念诵，以防护蛇、蜈蚣、蝎子及一般爬行之物。全经分为 2 部分：向龙王与一切众生散播慈心 · 赞颂无量之德并驱遣非人。
本页阅读指南
上方是供连续念诵的完整念诵文（附复制按钮）；下方是翻译与阐释，依经文结构分为 2 部分。
完整念诵文
两部分连续念诵，从向四龙族及一切众生散播慈心，直到赞颂无量之德——可直接连贯诵念。
วิรูปักเขหิ เม เมตตัง เมตตัง เอราปะเถหิ เม ฉัพยาปุตเตหิ เม เมตตัง เมตตัง กัณหาโคตะมะเกหิ จะ อะปาทะเกหิ เม เมตตัง เมตตัง ทิปาทะเกหิ เม จะตุปปะเทหิ เม เมตตัง เมตตัง พะหุปปะเทหิ เม มา มัง อะปาทะโก หิงสิ มา มัง หิงสิ ทิปาทะโก มา มัง จะตุปปะโท หิงสิ มา มัง หิงสิ พะหุปปะโท สัพเพ สัตตา สัพเพ ปาณา สัพเพ ภูตา จะ เกวะลา สัพเพ ภัทรานิ ปัสสันตุ มา กิญจิ ปาปะมาคะมา ฯ อัปปะมาโณ พุทโธ อัปปะมาโณ ธัมโม อัปปะมาโณ สังโฆ ปะมาณะวันตานิ สิริงสะปานิ อะหิ วิจฉิกา สะตะปะที อุณณานาภี สะระพู มูสิกา กะตา เม รักขา กะตา เม ปะริตตา ปะฏิกกะมันตุ ภูตานิ โสหัง นะโม ภะคะวะโต นะโม สัตตันนัง สัมมาสัมพุทธานัง ฯ
翻译与阐释
以下是逐段的翻译与释义。每段的巴利原文均附有复制按钮。此经分为 2 部分：向龙王与一切众生散播慈心 → 赞颂无量之德并驱遣非人。
第一部分 — 向龙王与一切众生散播慈心
วิรูปักเขหิ เม เมตตัง เมตตัง เอราปะเถหิ เม ฉัพยาปุตเตหิ เม เมตตัง เมตตัง กัณหาโคตะมะเกหิ จะ อะปาทะเกหิ เม เมตตัง เมตตัง ทิปาทะเกหิ เม จะตุปปะเทหิ เม เมตตัง เมตตัง พะหุปปะเทหิ เม มา มัง อะปาทะโก หิงสิ มา มัง หิงสิ ทิปาทะโก มา มัง จะตุปปะโท หิงสิ มา มัง หิงสิ พะหุปปะโท สัพเพ สัตตา สัพเพ ปาณา สัพเพ ภูตา จะ เกวะลา สัพเพ ภัทรานิ ปัสสันตุ มา กิญจิ ปาปะมาคะมา ฯ
愿我的慈心遍及毗楼博叉龙族（黄金色）、伊罗钵多龙族（绿色）、差鼻耶补多龙族（杂色）以及黑瞿昙龙族（黑色）。愿我的慈心遍及无足众生（蛇、鱼）、二足众生（人、鸟）、四足众生（哺乳类）以及多足众生（蜈蚣、蝎子、昆虫）。愿无足众生莫害我，愿二足众生莫害我，愿四足众生莫害我，愿多足众生莫害我。愿一切众生、一切有息者、一切生类无余，皆见吉祥；愿无有任何罪恶降临于任何人。
此部分是一种"具体的慈心"，将众生分为 2 组。
第一组：四大龙族 — 在佛教信仰中，统辖爬行众生之界的龙王有 4 族，依其颜色与血脉而分。
毗楼博叉族（金黄色）— 大族，统辖西方
伊罗钵多族（绿色）— 此族曾为比丘，因缺失戒行而转生为龙王
差鼻耶补多族（杂色、斑斓）
黑瞿昙族（黑色）— 此族曾属瞿昙氏血脉
列举全部 4 族含有"含摄一切龙王"之意——使无一族被遗漏于慈心之外。
第二组：依足数分类的众生 — 含摄一切可能成害的众生。
Apāda（无足）— 蛇、蚯蚓、鱼
Dipāda（二足）— 人、鸟
Catuppada（四足）— 哺乳类
Bahuppada（多足）— 蜈蚣、蝎子、昆虫
以"数足"分类，是一种含摄整个动物界而无余的古老分类法。收尾之句"sabbe sattā ... mā kiñci pāpam-āgamā"＝"愿一切众生皆见吉祥，愿无罪恶降临任何人"——是一句收尾的祝福，将慈心由爬行众生扩及一切众生。
第二部分 — 赞颂无量之德 + 驱遣非人
อัปปะมาโณ พุทโธ อัปปะมาโณ ธัมโม อัปปะมาโณ สังโฆ ปะมาณะวันตานิ สิริงสะปานิ อะหิ วิจฉิกา สะตะปะที อุณณานาภี สะระพู มูสิกา กะตา เม รักขา กะตา เม ปะริตตา ปะฏิกกะมันตุ ภูตานิ โสหัง นะโม ภะคะวะโต นะโม สัตตันนัง สัมมาสัมพุทธานัง ฯ
佛陀无量，法无量，僧无量。而爬行众生皆有限量（有其界限）：蛇、蝎、蜈蚣、蜘蛛、壁虎、鼠。我已作护卫，我已作防护；愿诸鬼神（非人）退去。我礼敬世尊；我礼敬过去七佛（七位正等正觉者）。
此收尾部分运用"以无量对比有量"之法，以生起护佑之力。
无量一方（appamāṇa） — 佛、法、僧之德无有限量、无有边际——显示三宝之力广大无尽。
有量一方（pamāṇavantāni） — 6 种爬行众生。
Ahi（蛇）
Vicchika（蝎）
Satapadī（蜈蚣——直译"百足者"）
Uṇṇānābhī（蜘蛛——"其丝出自脐者"）
Sarabū（壁虎、蜥蜴）
Mūsika（鼠）
深意：当"有量"者遇上"无量"者，有量之一方全然无可相比——显示三宝之德必能护佑诵持者免于此等众生之害。
命非人退去 — "paṭikkamantu bhūtāni"（愿诸鬼神退去）— 是以三宝之力"命"可能前来加害的非人退去。
Namo sattannaṃ sammāsambuddhānaṃ ＝ 礼敬七位正等正觉者——即指过去七佛（毗婆尸–尸弃–毗舍浮–拘留孙–拘那含牟尼–迦叶–乔达摩），自乔达摩佛回溯而计。以七佛作结含有"聚合诸佛之德为护身之甲"之意——与此前所述的三宝礼赞（Sambuddhe）机理相同，唯范围更为简要。
附录 — 蕴护经的结构
蕴护经分为 2 部分，如下：
第一部分 — 向龙王与一切众生散播慈心：向四龙族＋依足数分类的众生散播慈心，使彼此互不相害。
第二部分 — 赞颂无量之德 + 驱遣非人：以无量的三宝对比有量的毒虫，命非人退去，并礼敬过去七佛。
附注
蕴护经是"七部护卫经"（Chet Tamnan）之一，常与洒净水一同念诵，以防护蛇类与毒虫 · 此经的独到之处，在于向四大龙族及每一类众生散播慈心。