朱拉玛尼寺
โลกนีติ

รตนตฺตยปฺปณาม — คำนอบน้อมพระรัตนตรัย

โลกนีติ · 1 คาถา พร้อมคำแปลและขยายความ

๑. คาถาเปิดคัมภีร์

โลกนีตึ ปวกฺขามิ นานาสตฺถสมุทฺธฏํ มาคเธเนว สงฺเขปํ วนฺทิตฺวา รตนตฺตยํ ฯ

ข้าพเจ้าขอนอบน้อมพระรัตนตรัยแล้ว จักกล่าวคัมภีร์โลกนีติ ที่รวบรวมคัดสรรมาจากคัมภีร์นีติต่าง ๆ โดยย่อ ด้วยภาษามคธ (บาลี)

นี่เป็น "คำปรารภ" หรือ ปฏิญญาเปิดคัมภีร์ ตามธรรมเนียมของนักปราชญ์โบราณที่จะตั้งใจกราบไหว้พระรัตนตรัย — พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ — ก่อนเริ่มงานใหญ่ เพื่อขอให้งานสำเร็จลุล่วงเป็นมงคล

ผู้รจนาบอกขอบเขตของงานไว้ ๓ ประการ คือ

  1. เนื้อหา — เป็น "นีติ" คือ ข้อแนะนำธรรมเนียมประพฤติของชาวโลก ที่คัดสรรมาจาก "นานาสัตถ์" คือ คัมภีร์ต่าง ๆ ทั้งทางพุทธและทางพราหมณ์

  2. วิธีนำเสนอ — รวบรวมโดยย่อ (สงฺเขป) ไม่ขยายความยืดยาว

  3. ภาษา — ใช้ภาษามคธ คือ ภาษาบาลี ซึ่งเป็นภาษากลางของวงการศึกษาในสมัยนั้น

คำว่า โลกนีติ มาจาก โลก (ชาวโลก, สาธารณชน) + นีติ (แบบแผน, ระเบียบ, ข้อพึงประพฤติ) จึงแปลรวมว่า "นีติธรรมสำหรับนำชาวโลก" หรือ "ระเบียบปฏิบัติเพื่อความสุขของชาวโลก"