เทวตาอุยโยชนคาถา

เทวตาอุยโยชนคาถาเป็นบท "ปิดวงประชุมธรรม" ที่ตรงข้ามกับชุมนุมเทวดาในตอนต้น — เมื่อสวดพระปริตรเสร็จแล้ว ต้อง "ส่งเทวดากลับ" อย่างสุภาพ พร้อมแผ่เมตตา-กรุณาให้สรรพสัตว์ อุทิศบุญ และผูกเกราะคุ้มกันด้วยเดชพระพุทธ-พระปัจเจกพุทธ-พระอรหันต์

เป็น "พิธีปิดวงพระปริตร" ที่ทั้งส่งเทวดาและสร้างเกราะคุ้มกันให้ผู้สวดในขณะเดียวกัน แบ่งเป็น ๓ ส่วน คือ คำแผ่ความปรารถนาดี · คำอุทิศบุญและส่งเทวดา · การผูกเกราะคุ้มกัน

บทสวดเต็ม (สำหรับสาธยาย)

บทสวดต่อเนื่องทั้งบท ตั้งแต่คำแผ่ความปรารถนาดีแก่สรรพสัตว์ การอุทิศบุญและส่งเทวดากลับ จนถึงการผูกเกราะคุ้มกันด้วยเดชผู้บรรลุธรรม ใช้สวดต่อเนื่องได้ทันที

คำแปลและขยายความ

ต่อไปนี้คือคำแปลและคำอธิบายความหมายทีละส่วน บาลีต้นฉบับของแต่ละส่วนมีปุ่มคัดลอกในตัว บทนี้แบ่งเป็น ๓ ส่วน คือ คำแผ่ความปรารถนาดี → คำอุทิศบุญและส่งเทวดา → การผูกเกราะคุ้มกัน

ส่วนที่ ๑ — คำแผ่ความปรารถนาดี (อัปปมัญญา)

ส่วนแรกเป็นสูตรแผ่เมตตาแบบสั้นที่ครบ ๓ ใน ๔ พรหมวิหาร แผ่ครอบคลุม สัพเพปิ ปาณิโน = สัตว์ที่มีชีวิตทั้งปวง

• ทุกขัปปัตตา จะ นิททุกขา = ผู้ทุกข์จงพ้นทุกข์ (เมตตา-กรุณา)

• ภะยัปปัตตา จะ นิพภะยา = ผู้กลัวจงพ้นกลัว (กรุณา)

• โสกัปปัตตา จะ นิสโสกา = ผู้เศร้าโศกจงพ้นโศก (กรุณา)

ส่วนที่ ๒ — คำอุทิศบุญและส่งเทวดา

ส่วนกลางเป็นคำอุทิศบุญและส่งเทวดา

• อุทิศบุญแก่เทวดา — ขอเทวดาอนุโมทนาบุญที่ข้าพเจ้าได้สั่งสมจากการสวดพระปริตรครั้งนี้

• คำขอให้เทวดาประพฤติธรรม — ขอเทวดาให้ทาน รักษาศีล ยินดีในภาวนา (เหมือนที่มนุษย์ทำ) — นี่เป็นกลวิธี "กลับใช้บุญที่อุทิศให้เทวดาเป็นโอกาสให้เทวดาได้สั่งสมบุญต่อ"

• คัจฉันตุ เทวะตาคะตา = "ขอเทวดาที่มาแล้วจงกลับ" — เป็นคำส่งสุภาพ ไม่ใช่การ "ไล่" แต่เป็นการบอกว่าวงประชุมจบแล้ว

ส่วนที่ ๓ — การผูกเกราะคุ้มกัน

ก่อนปิดบทสวด ผู้สวดอธิษฐานใช้ เดช ๓ ชั้น มาเป็นเกราะ

• เดชของพระพุทธเจ้าทั้งปวง — สัพเพ พุทธา (พระสัมมาสัมพุทธเจ้านับล้านที่กล่าวในสัมพุทเธ)

• เดชของพระปัจเจกพุทธเจ้า — พระพุทธเจ้าที่ตรัสรู้เองแต่ไม่สั่งสอน ในกาลเปล่าจากศาสนา

• เดชของพระอรหันต์ — พระสาวกที่บรรลุอรหัตตผล

คำว่า "รักขัง พันธามิ สัพพะโส" = "ผูกการรักษาไว้โดยรอบ" — มีนัยเปรียบเปรย "ถักทอเกราะคุ้มครองรอบกาย" ด้วยเดชของผู้บรรลุธรรมทั้งสามประเภท นี่คือ "พิธีปิดวงพระปริตร" ที่ทั้งส่งเทวดาและสร้างเกราะคุ้มกันให้ผู้สวดในขณะเดียวกัน

ภาคผนวก — โครงสร้างของเทวตาอุยโยชนคาถา

เทวตาอุยโยชนคาถา (เทวตา + อุยโยชน + คาถา = คาถาส่งเทวดา) แบ่งเป็น ๓ ส่วน ดังนี้

• ส่วนที่ ๑ — คำแผ่ความปรารถนาดี: แผ่เมตตา-กรุณาให้สรรพสัตว์พ้นทุกข์ พ้นกลัว พ้นโศก

• ส่วนที่ ๒ — คำอุทิศบุญและส่งเทวดา: อุทิศบุญให้เทวดาอนุโมทนา แล้วส่งเทวดากลับอย่างสุภาพ

• ส่วนที่ ๓ — การผูกเกราะคุ้มกัน: ผูกการรักษาไว้รอบตัวด้วยเดชพระพุทธ พระปัจเจกพุทธ และพระอรหันต์