ราชธมฺมกณฺฑ — 王法品

ทานํ สีลํ ปริจฺจาคํ อชฺชวํ มทฺทวํ ตปํ อโกธํ อวิหึสญฺจ ขนฺตี จ อวิโรธนํ ทเสเต ธมฺเม ราชาโน อปฺปมตฺเตน ธาเรยฺยุํ ฯ

布施、持戒、舍施、正直、柔和、精进（苦行）、不瞋、不害、忍辱与不违逆——这十王法（十种君王之德），君王当以不放逸之心奉持之。

ทานํ อตฺถจริยา ปิยวาจา อตฺตสมํ ปิ จ สงฺคหา จตุโร อิเม มุนินฺเทน ปกาสิตา ฯ

布施（施与）一，利行（行有益之事）一，爱语（言辞和悦）一，与同事（待人始终如一、平等相待）一——此四摄事，牟尼之王（佛陀）所宣示。

วเน มิคา น ลภนฺติ มหาภยา นิทฺทาสุขํ ราชาโน ปิ น ลภนฺติ อุตฺตรถามภีตโต สํสารภยภีเตน น รมนฺติ เย ปณฺฑิตา ฯ

林中之鹿因险难众多，不得安眠之乐；君王亦因惧怕势力更强者而不得（安乐）；至于智者，因惧怕轮回之险难，故不耽著（于欲乐）。

ขมา ชาคริยุฏฺฐานํ สํวิภาโค ทยิกฺขณา นายกสฺส คุณา เอเต อิจฺฉิตพฺพา หิตตฺถิโน ฯ

宽恕的忍耐、警觉审慎、精进、分享、慈悲与观察省思——此皆领袖之德；愿（为民众）谋福祉者当求之。

ปริภูโต มุทุ โหติ อติติกฺโข จ เวรวา เอตญฺจ อุภยํ ญตฺวา อนุมชฺฌํ สมาจเร ฯ

过于柔弱者遭人轻慢，过于刚暴者树敌招怨。既知此二者，当行于中道。

เนกนฺตมุทุนา สกฺกา เอกนฺตติขิเณน วา มหตฺเต ฐปิตุํ อตฺตํ ตสฺมา อุภยมาจเร ฯ

既不能纯以柔和、亦不能纯以刚暴而使己立于伟大之位。是故当刚柔并行。

กสฺสโก วาณิโช มจฺโจ สมโณ สุตสีลวา เตสุ วิปุลชาเตสุ รฏฺฐํ ปิ วิปุลํ สิยา เตสุ ทุพฺพลชาเตสุ รฏฺฐํ ปิ ทุพฺพลํ สิยา สรฏฺฐํ วิปุลํ ตสฺมา ธาเรยฺย รฏฺฐภารวา ฯ

农夫、商贾、大臣、沙门，以及具足多闻与戒行之人——此等人众多而富足时，国亦随之富足；此等人衰弱时，国亦随之衰弱。是故肩负国事之人，当护养其国使之富足。

มหารุกฺขสฺส ผลิโน อามํ ฉินฺทติ โย ผลํ รสญฺจสฺส น ชานาติ พีชญฺจสฺส วินสฺสติ มหารุกฺขูปมํ รฏฺฐํ อธมฺเมน ปสาสติ รสญฺจสฺส น ชานาติ รฏฺฐญฺจาปิ วินสฺสติ ฯ

如人从结果的大树上摘取生果，既尝不到果实真正的滋味，其种子亦随之毁坏。同样，以无道治理这犹如大树之国的统治者，既尝不到其真正的滋味，国亦随之败亡。

มหารุกฺขสฺส ผลิโน ปกฺกํ ฉินฺทติ โย ผลํ รสญฺจสฺส วิชานาติ พีชญฺจสฺส น นสฺสติ มหารุกฺขูปมํ รฏฺฐํ ธมฺเมน โย ปสาสติ รสญฺจสฺส วิชานาติ รฏฺฐญฺจาปิ น นสฺสติ ฯ

如人从结果的大树上采收熟果，既尝到果实真正的滋味，其种子亦不毁坏。同样，以正法治理这犹如大树之国的统治者，既尝到其真正的滋味，国亦不致败亡。

โย จ ราชา ชนปทํ อธมฺเมน ปสาสติ สพฺโพสธีหิ โส ราชา วิรุทฺโธ โหติ ขตฺติโย ตเถว เนคเม หึสํ เย ยุตฺตา กยวิกฺกเย โอชทานพลีกาเร ส โกเสน วิรุชฺฌติ ฯ

君王若以无道治国，纵容城中商贾在买卖中欺压百姓，横征暴敛、强征劳役，则此君王（刹帝利）必遭一切手段所抗，且与其国库本身为敌。

ปหารวรเขตฺตญฺญู สงฺคาเม กตนิสฺสเม อุสฺสิเต หึสยํ ราชา ส พเลน วิรุชฺฌติ ฯ

君王若于战事兴起之时，反戕害熟谙地利、精于战阵之人，必遭其自身军队所抗。

ตเถว อิสโย หึสํ สํยเม พฺรหฺมจาริโย อธมฺมจารี ขตฺติโย ส สคฺเคน วิรุชฺฌติ ฯ

行无道之刹帝利，若戕害持守自制、修梵行之仙人，必遭天界所抗。

สยํ กตา น ปเรน มหานชฺโช ชุวงฺกตา อิสฺสเรน ตถา รญฺญา สรฏฺเฐ อธิปจฺจตฺตา ฯ

大河或直或曲，皆随其自身之性，非由他人所使。同样，凭权力主宰其国的君王亦复如是。

ปุตฺโต ปาปํ กโต มาตา สิสฺโส ปาปํ กโต ครุ นาคเรหิ กโต ราชา ราชํ ปาปํ ปุโรหิโต ฯ

母因子之过而受责，师因徒之过而受责，君王因城中百姓之所为而受责，国师（宫廷祭司）因君王之过而受责。

ปุญฺญาปุญฺญํ กโรนฺเตสุ ฉภาโค เอกเทสกํ ราชา ลภติ สพฺเพหิ ตสฺมา ปาปานิ วารเย ปุญฺญเมว ปวฑฺเฒนฺโต ชนกายํ ปสาสเย ฯ

在造善造恶的众人之中，君王从每一人身上皆得其六分之一。是故当遮止诸恶，唯增长善，然后治理民众。

พาลสฺส ชีวิตํ อปฺปํ ปณฺฑิตสฺส พหุตรํ ชนกายสฺส ราชา ว ราชธมฺโม ว ราชุนํ ฯ

君王对民众、亦对（他国之）君王负有职责。愚昧之君寿命短促，贤明之君寿命远为长久。

อนายกา วินสฺสนฺติ นสฺสนฺติ พหุนายกา ถีนายกา วินสฺสนฺติ นสฺสนฺติ สุสุนายกา ฯ

无领袖的群体必然败亡，领袖过多（相互冲突）者亦败亡，以女子为领袖者（依古代观念）亦败亡，以年幼者为领袖者亦败亡。

กจฺฉปีนญฺจ มจฺฉีนํ กุกฺกุฏีนญฺจ เธนุนํ ปุตฺตโปโส ยถา โหติ ตถา มจฺเจสุ ราชุนํ ฯ

如龟、鱼、鸡、牛养育其子，君王养育民众亦复如是。