วัดจุฬามณี
โลกนีติ

นิคมนคาถา — คำลงท้ายคัมภีร์

โลกนีติ · 1 คาถา พร้อมคำแปลและขยายความ

นิคมนคาถา

ปณฺฑิโต สุชโน กณฺโฑ ทุชฺชโน มิตฺตอิตฺถิ จ ราชา ปกิณฺณโก ชาติ สตฺตกณฺฑวิภูสิตา มุทิเตน มหาธาตุ- มหาวิหารวาสินา สพฺพกุลานมตฺถาย วิโสธิตา ภวาภเว ฯ **โลกนีติ สมตฺตา ฯ** **(โลกนีติ จบบริบูรณ์)**

คัมภีร์นี้ประกอบด้วย ๗ กัณฑ์ คือ บัณฑิตกัณฑ์ สุชนกัณฑ์ ทุชชนกัณฑ์ มิตตกัณฑ์ อิตถีกัณฑ์ ราชกัณฑ์ และปกิณณกกัณฑ์ ข้าพเจ้าพระมุทิตเถระ ผู้อาศัยอยู่ในวัดมหาธาตุซึ่งเป็นมหาวิหาร ได้ตรวจชำระคัมภีร์โลกนีติให้บริสุทธิ์ดีแล้ว เพื่อประโยชน์แก่ชาวโลกทุกตระกูล ทั้งในภพนี้และภพหน้า

นิคมนคาถาคือคำลงท้ายคัมภีร์ตามธรรมเนียมของนักปราชญ์โบราณ ที่จะระบุชื่อผู้รจนา ที่อยู่อาศัย ขอบเขตเนื้อหา และเจตนารมณ์ในการแต่ง

ผู้รจนาคัมภีร์โลกนีติฉบับนี้ระบุนามว่า พระมุทิตเถระ ซึ่งอาศัยอยู่ในวัดมหาธาตุ (มหาธาตุมหาวิหาร) ท่านได้รวบรวมคัดสรรนีติคำสอนต่าง ๆ มาเรียบเรียงเป็นภาษาบาลี และจัดเป็นหมวดหมู่ ๗ กัณฑ์ ตามลำดับดังนี้

  1. ปณฺฑิตกณฺฑ — หมวดบัณฑิต (คาถาที่ ๒–๔๐)

  2. สุชนกณฺฑ — หมวดคนดี (คาถาที่ ๔๑–๖๗)

  3. ทุชชนกณฺฑ — หมวดคนพาล (คาถาที่ ๖๘–๗๘)

  4. มิตตกณฺฑ — หมวดมิตร (คาถาที่ ๗๙–๙๓)

  5. อิตฺถิกณฺฑ — หมวดผู้หญิง (คาถาที่ ๙๔–๑๑๑)

  6. ราชกณฺฑ — หมวดพระราชา (คาถาที่ ๑๑๒–๑๓๗)

  7. ปกิณฺณกกณฺฑ — หมวดเบ็ดเตล็ด (คาถาที่ ๑๓๘–๑๖๗)

ท่านมีเจตนาตั้งใจรจนาคัมภีร์นี้เพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ชาวโลกทุกหมู่เหล่า ทุกตระกูล ทุกชาติชั้นวรรณะ ทั้งในภพนี้และภพหน้า ให้ได้ใช้เป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตอย่างมีหลักธรรม รู้จักจำแนกความดีความชั่ว ความควรไม่ควร เพื่อความสุขและความเจริญตลอดไป

โลกนีติ จบบริบูรณ์